[Bilingual blog] Toevertrouwde macht / Entrusted power

In een recent artikel over de huidige economische crisis kwam in een alinea weer de financiële sector ter sprake. En hoe slim men daar nieuwe gedragsregels – als die er zouden komen –  weer zal overschrijden of naast zich neer zal leggen. De ooit door de politiek (‘vrije markteconomie’) toevertrouwde, maar inmiddels opgeëiste en misbruikte macht zal men niet meer willen afstaan. De gevolgen merken we nu met als voorbeelden de financiële crisis en de ramp in Bangladesh dankzij een marge-geile kledingindustrie. De verwachtingen zijn ook al niet rooskleurig hoe zeer enkele visionairs er ook moeite voor doen. Wie zijn de mentoren van de huidige generatie leiders en hebben ze hun werk wel goed gedaan? Wie heeft het nog over ethiek?
Sword-in-the-StoneHet bovengenoemde artikel deed mij toch weer denken aan de Arthur-legende, ik hoop dat de meeste lezers die in grote lijnen kennen. Het verhaal van het zwaard in de steen waarin een hogere macht een persoon (Arthur) aanwijst als leider en hem de macht geeft om een rijk, een samenleving te besturen. Het uitoefenen van die macht en er vaardig en rechtvaardig mee om te gaan, brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Hoe verliep dat ook alweer bij Arthur?

Het zwaard in de steen
In het vierluik ‘The Once and Future King’ onderzoekt de geniale schrijver en denker T.H. White de relatie van de mens met macht en rechtvaardigheid. De druïde Merlijn leert daarin de jonge Arthur (lang vóór hij het zwaard uit de steen trekt) welk soort leiderschap tot welk soort samenleving kan voeren. Dat doet hij door Arthur in de gedaantes van verschillende dieren kennis te laten maken met verschillende mogelijkheden.

Als vis ziet Arthur dat degene met de grootste bek en de meest gewelddadige de macht heeft. Als slechtvalk leert hij van de jachtvogels dat een strenge, militaire hiërarchie tot harde initiaties en rigide rituelen leidt. Als mier maakt hij kennis met een samenleving zonder eigen mening die elke centraal aangestuurde hype omhelst. Als wilde gans leert hij dat overleg en coöperatie mogelijk is met alle leden van de groep en dat leiders tijdelijk (en democratisch) worden gekozen. De vlucht wordt geleid door de beste navigator op dat moment. Arthur ervaart ook dat vliegen je buiten je eigen grenzen leert kijken. Ten slotte hoort hij van de solitaire das dat de schepping de mens geen bijzondere kwaliteiten had gegeven behalve dat hij kon kiezen uit de eigenschappen en kwaliteiten van alle dieren.

Toen hij het zwaard uit de steen had getrokken en hem de macht over Engeland werd gegeven, realiseerde hij zich dat dit ook een grote verantwoordelijkheid was. Hoe zou hij het land nu besturen? En wat had hij geleerd? Hoe kon je een samenleving recht doen? Dankzij Merlijn kiest hij voor de manier van de ganzen en stichtte hij de Ronde Tafel als bestuursvorm. Dat ging een hele tijd goed…

De leider
We zijn maar mensen en sommige van ons krijgen macht, soms onvoorbereid. Macht krijgen is één ding, ermee kunnen omgaan een ander. Leiderschap zal nooit zonder – soms noodzakelijke – smetten kunnen zijn. Je kunt wel een goede leider én een goed mens willen zijn (zoals White’s Arthur), soms zal je gedwongen zijn om te kiezen tussen kwaden. Heb je dan nog beschikking over een betrouwbare mentor? Slaat dan de twijfel toe? Modder je dan door of ben je blind geworden voor je eigen zwakheden? Wat zou in het slechtste geval je oude mentor tegen je zeggen als je hem (weer) om advies zou vragen? Waarschijnlijk: “Ik heb je onderwezen. Ik heb je gewaarschuwd. Nu is het te laat.” En dan wordt het soms oorlog voeren om oorlog te voorkomen. Met alle gevolgen voor de leider en zijn volgers of onderdanen.

Machteloosheid
Hoe liep het met Arthur af? Hij werd regelmatig door omstandigheden gedwongen om keuzes te maken en dat viel niet mee. Hij raakte zijn mentor kwijt omdat die zich door iemand liet verleiden en zelfs gevangen zat. En omdat Arthur een goedwillend mens maar geen natuurlijke leider was, nam hij – zonder Merlijn en gedwongen door machten die hij niet kon beheersen – verkeerde en onrechtvaardige beslissingen. Macht was er niet meer om recht te doen. Wat begon met de weg van de wilde ganzen, werd (met tegenzin) de weg van de vissen, de mieren, de roofvogels en leidde uiteindelijk tot zijn ondergang. Macht kan ook tot onmacht leiden.

De mentor
Leiders kunnen hun eigen capaciteiten overschatten. De waarde van een goede mentor mag niet onderschat worden. Toen niet, nu niet en ook niet in de toekomst.
Waar zijn de Merlijns van deze wereld die jonge mensen met mogelijke opties (en keuzes) confronteren? Aan karakterbouw doen? Aangezien we jonge mensen niet naar verleerde staten slecht geleide bedrijven kunnen sturen, kan een verhaal als dat van Arthur een mooie introductie tot verantwoord en rechtvaardig leiderschap zijn, want macht kan jou zomaar toevallen. Dan is het goed om de mogelijke keuzes en de consequenties ervan begrijpelijk voorgeschoteld te krijgen.

Vertel en werk met verhalen die over waarden gaan. Het hoeft niet Arthur’s verhaal te zijn, we kunnen putten uit ontelbare verhalen en uit onze eigen ervaringen. Als ouder, leraar, consultant, coach. Als we de toekomst van de aanstormende generaties serieus nemen, is er nog genoeg (verhalen)werk aan de winkel. En als we dat niet serieus nemen, kunnen we het zwaard net zo goed in de steen laten.

——————————————————————————————-

A story of entrusted power

In a recent article about the current economic crisis I came across a paragraph about the financial sector. And how smart those involved in it would evade new rules of conduct – if there will be any – or disregard them completely. The power once entrusted to them by politicians (‘free market economy’) has become a claimed and abused power. We observe the consequences through examples like the flobal financial crisis or the exploitation-disaster in Bangladesh (thanks to a margin-horny clothing industry). The expectations are not rosy even though there are some visionary leaders who do their best to come up with innovative alternatives. Who were and are the mentors of the ruling generation of bankers and business leaders and have they done their work proper enough? What happened to ethics?
Sword-in-the-StoneThe above article caused me to think yet again of the Arthurian legend, which I hope readers are familiar with. The story of the sword in the stone (or anvil) in which a higher power designates an individual (Arthur) as leader and entrusts him with the power to rule a realm, a society, an organization if you wish. The exercise of that power and the skills to execute it dignified and just, brings great responsibility. How did it work out for Arthur?

The sword in the stone
In his masterpiece ‘The Once and Future King’ the brilliant writer and thinker T.H. White examines the relationship of man with power and justice. The druid Merlin teaches the young Arthur (long before he pulls the sword from the stone) that certain styles of leadership can lead to certain kinds of societies. He does this by transforming Arthur into the shapes of various animals to let him become acquainted with different possibilities.

As a fish Arthur experiences that the one with the biggest mouth and the most violence has the power. As a falcon, he learns that hunting birds have a rigorous, military hierarchy with harsh initiations and rigid rituals. When he becomes an ant he learns about a society with a lack of opinion that embraces every centrally dictated hype. As a wild goose he finds out that consultation and cooperation is possible with all members of the group and that leaders are chosen temporarily (and democratic). The best navigator available leads the flight to the next destination. Arthur also experiences that flying high teaches you to look beyond borders. Finally, he learns from the solitary badger that creation had given no special qualities to man except that he could choose from the properties and qualities of all animals.

When he had pulled the sword from the stone and the power over England had been entrusted to him, he realized that it came with great responsibility. How would he rule the country now? The way of the fish, the ants… And what had he learned? How could one do a society right? Thanks to Merlin he prefers the way of the geese and he founded the round table as form of Government. Which went quite well for a time…

The leader
We are only human and some of us are bestowed power, sometimes unprepared. Getting power is one thing, to deal with it is another thing. Leadership will never be without (sometimes necessary) blemishes. You desire to be a good leader and a good man (like White’s Arthur), but sometimes you might have to choose between evils. Will you still have access to a reliable mentor? Will you nurture doubt? Are you continuing to mess about for a while or are you already blind to your weaknesses? What would be the worst your old mentor could say to you if you would ask him for advice (again)? Probably: “I taught you. I warned you. Now it’s too late.” And sometimes one will start a war to prevent a war, with all the consequences for the leader and his followers or subjects.

Helplessness
How did Arthur end up? Circumstances forced him frequently to make choices. At some point he lost control because his mentor had been enchanted by someone else and even ended in a temporary detention. Arthur was a benevolent and inspired man but no natural leader, so he made – compelled by forces he could not control – wrong and unjust decisions. What had started with the way of the wild geese became (although Arthur tried to avoid it) the way of the fish, the ants, the birds of prey and it eventually led to his downfall. Power can also lead to powerlessness.

The mentor
Leaders tend to overestimate their capacities. The value of a mentor should not be underestimated.  Not in the past, not in the present, not for the future.
Who are the Merlins of this world who confront young people with all these options (and choices)? Where do we find these architects of character? As we cannot send young people to dangerous countries or badly run companies to learn, a story like that of Arthur’s experiences could be a good introduction to responsible and righteous leadership, because power can fall to you one day. Then it is good to have faced the possible choices and to have comprehensible examples of consequences.
Tell and work with stories about values… It does not have to be Arthur’s story, you can draw from zillions of stories or from your own exprience. As a parent, as a teacher, as a consultant, as a coach. If we want to be serious about the future of the coming generations and their leaders, there is still plenty of (story)work to be done.
If we don’t do that right, the sword might as well be left in the stone.

Advertenties