Bilingual post: Gezonde verhalen / Healthy stories

Sculpture Ron Mueck

Sculpture Ron Mueck

Wat hebben een coassistent, een Chinese keizer en utilitarisme met elkaar gemeen? Een goed verhaal. In dit geval voor de zorg.

Ik werd laatst door een Italiaans opleidingsinstituut gevraagd om voor studenten geneeskunde een workshop storytelling voor te bereiden in het kader van een cursus ‘narrative medicine’ (narratieve geneeskunde). Narratieve geneeskunde is een actueel onderwerp in meerdere Europese landen. Het is een goede gedachte om storytelling te koppelen aan geneeskunde en de zorg in het algemeen. Het is emotioneel werk en waar emoties zijn, vind je verhalen. De vraag is: zijn alle maatschappelijke partners geïnteresseerd in die verhalen? Het zou het moeten zijn.

Utilitarisme
Laat ik met utilitarisme beginnen. Het is een ethische theorie en -stroming die de (morele) waarde van een handeling afmeet aan de bijdrage die deze handeling levert aan het algemeen nut – het maximaal haalbare welzijn en geluk voor alle mensen.
Ik durf gerust te zeggen dat één van de meest belangrijke functies van storytelling het overdragen van waarden is, voortkomend uit (ervaren of gehoorde) handelingen, verbonden aan het algemeen nut. Dat maakte samenlevingen sterk. Dus waarom ook niet de zorg?
Hoe dan? In tegenstelling tot het geloof van beleidsmakers in een vrije markteconomie en in het verhaal “technologie redt méér levens dan ooit”, kun je stellen dat het word ‘zorg’ overhelt naar de zorg voor aandeelhouders, het onderhoud van ICT systemen en het behoud van dikke lagen technocratisch management.

Wie zijn de patiënten een zorg? Zij ervaren hun ziekte of gebreken op een individuele en dus zeer persoonlijke manier. Wie luistert naar hún verhalen? Wie geeft verhalen terug van begrip, troost en – waarom niet – hoop? Er zijn veel verpleegsters die dat doen of tenminste proberen. Ik kan het weten, ik ken er aardig wat van dichtbij.

Ik wil dat verschil in denken graag met een paar verhalen illustreren. Aan de ene hand het mechanische denken en handelen, aan de andere het empathische domein: het luisteren naar verhalen, het delen van verhalen en het handelen op basis van verhalen.

Warming up
Hier hebben we een coassistent die op een koude wintermorgen naar het verpleeghuis komt. Er is daar een oude vrouw die aan gevorderde Alzheimer lijdt, communicatie lijkt vrijwel onmogelijk. Zij is uit haar bed gevallen en de jongeman onderzoekt haar heup. Elke beweging lijkt pijn te doen, zij moet er zelfs van huilen. De jongeman vraagt de geriater erbij om haar eveneens te inspecteren. Hetzelfde verhaal, zij krimpt bij elke aanraking ineen. De geriater lijkt klaar met het onderzoek en wast zijn handen onder de warme kraan. Verrassend begint hij de vrouw opnieuw te onderzoeken en nog verrassender: het lijkt de vrouw nu niet te deren. De jonge man kijkt hem vragend aan en hij antwoordt: “De heup is niet gebroken. Zij kan niet tegen koude handen…”*

Luisteren en verzamelen
De coassistent deed wat hij dacht te moeten doen om de patiënt te helpen. De geriater had haar ‘verhaal’ begrepen en ernaar gehandeld. Ervaring? Zeker, maar ook geluisterd en juist geïnterpreteerd. Het kostte maar enkele minuten meer en er hoefde waarschijnlijk niemand naar de Röntgenafdeling. Tijd en kosten bespaart, een rustige patiënt en een student die een goed (leer)verhaal doorvertelt…
Oprecht interesse tonen in verhalen van patiënten en die verhalen verzamelen en delen. Het kan een hoop informatie, feedback en kennis aan het licht brengen over ervaringen van patiënten. Het kan leiden tot een betere, efficiëntere zorgvuldigere zorg.
Nightingale

Geven en ontvangen
De keizer van China hoort dat een van de mooiste dingen in zijn rijk het lied van de nachtegaal is. Hij beveelt om de nachtegaal bij hem te brengen, een keukenmeid leidt de mannen van het hof naar een bos vlakbij en daar vinden ze de vogel. De nachtegaal stemt in om mee te gaan om voor de keizer te zingen. Die is verrukt en ontroerd laat de vogel in een kooi opsluiten om hem altijd in de buurt te hebben. Maar eenmaal opgesloten, verstomt de nachtegaal. Daarop laat de keizer hem weer vrij en vraagt welke beloning hij wil hebben om te blijven. “Ik heb tranen in de ogen van de keizer gezien”, zei de vogel, “Niets kan dat overtreffen. Dat is mijn beloning.”
De nachtegaal bezoekt de keizer elke dag, zingt voor hem over de wereld buiten het paleis, beantwoordt vragen en luistert naar de verhalen over het hof. Zij worden vrienden.
Enkele jaren later krijgt de keizer een cadeau: een mechanische vogel, gekleed in juwelen. Op verzoek van zijn hofhouding laat hij de vogels samen zingen, maar dat wordt geen succes. De nachtegaal zingt wat bij hem opkomt, de kunstvogel zingt steeds hetzelfde riedeltje. Iedereen is gecharmeerd van het liedje van de juwelenvogel en op een moment vertrekt de nachtegaal naar zijn bos en keert niet meer terug. Verblind door de techniek, beweert het hof dat de mechanische vogel veel beter is dan de nachtegaal, niet alleen wat zijn kunstige veren betreft maar ook vanwege de geraffineerde techniek daaronder. De keizer kan niet anders dan instemmen.
Maar toen kwam er de dag dat de kunstvogel het begeeft door overmatig gebruik. Kort daarna wordt de keizer doodziek. De mechanische vogel zwijgt, er komt geen troostend lied van hem. De echte nachtegaal hoort van de toestand van de keizer, keert terug naar het paleis en ziet de dood naast het bed van zijn vriend zitten. Hij begint te zingen, liederen van troost en hoop en de dood wordt zo ontroerd door het gezang dat hij vertrekt. De keizer herstelt en weer vraagt hij de vogel wat hij als beloning wil hebben voor zijn goede zorg. “Je hebt mij al beloond”, zei de nachtegaal weer, “Ik kon jou tot tranen roeren toen ik de eerste keer voor je zong. Voor een zanger zijn die tranen waardevoller dan de mooiste edelstenen…”

Zorg en welzijn
Dit prachtige verhaal van Hans Christian Andersen kan men in deze context zien als een parabel over de relatie van verzorger en hulpbehoevende patiënt. Het onthult het brede – en uiteindelijk effectievere – repertoire van het empathische, levende en zorgende wezen, in staat om verhalen te delen, te vermaken, emoties te interpreteren en te helen en te troosten waar de techniek (ontegenzeglijk nodig en nuttig) faalt. Verzorgers opsluiten in (time)managementregels en tijdverslindende administratieve taken zal noch de verpleegster, de arts noch de patiënt helpen. Verzorgers links laten liggen en op techniek vertrouwen levert op termijn problemen op. Luisteren naar en delen van verhalen geeft verzorger en patiënt een stem waarmee een relatie en mentale weerbaarheid opgebouwd kan worden. Niemand zal ontkennen dat het tot beter herstel of tenminste draaglijk bestaan zal leiden.

Natuurlijk is er hierover veel meer te vertellen, maar ik denk dat vanuit het utilitaristische standpunt duidelijk is dat storytelling – ingebed in de dagelijkse zorgpraktijk – een belangrijke en misschien zelfs kostenreducerende rol kan spelen voor het maximaal haalbare welzijn en geluk.
Einde verhaal? Dacht het niet.

* Na een kort verhaal van Hector de Beaufort in NRC Handelsblad, 4 april 2014

————————————————————————————————————————-

Healthy stories

Sculpture Ron Mueck

Sculpture Ron Mueck

What do a medical student-in-residency, a Chinese emperor and utilitarianism have in common? A good story, in this case for healthcare.
I have been asked to consider a workshop storytelling for Italian students of medicine. ‘Narrative medicine’ is a current topic in different European countries. It is an attractive thought to connect storytelling to medicine and healthcare in general. It is emotional work and where there are emotions, you will find stories. The question is: are all societal partners interested in those stories? They should be.

Utilitarianism
Let me start with utilitarianism. It is, quote “an ethical theory and movement holding that the proper (moral) course of action is the one that maximizes utility, usually defined as maximally feasible welfare, health and happiness and reduced suffering for all people.”
One of the important traits of storytelling is to teach us (moral) courses of action with the objective to maximise utility. It has made communities and societies strong. I assume that the following will underline that storytelling can be of help in the healthcare in this time and age.
How it should be? Contrary to the belief of policy makers in free market economy and stories of “technology saving more lives than ever”, I assume that the word ‘care’ is gravitating towards shareholders, technological and ICT maintenance and preservation of still thick technocratic management layers.

Who cares for the patients? They are experiencing their illness on a very personal and individual level. Who wants to listen to their stories? Who gives back stories of understanding, consolation and – why not – hope? A lot of nurses do or at least try to. I know that up close and personal, my wife is a dedicated nurse.

Let me illustrate the difference in thinking with the following stories. On the one hand the mechanical, technocratic thinking and acting, on the other hand the listening, sharing and empathic acting.

Warming up
Here’s our medical student-in-residence, coming to the nursing home on a cold winter morning. There’s an old woman with advanced Alzheimer’s disease, normal communication is impossible. She has fallen out of her bed and the young man examines her hip. Every movement seems to hurt; she even starts sobbing. The young man asks the geriatrician to examine her as well. Same story, the slightest touch makes her whimper. The geriatrician seems done and washes his hands with warm water. Strangely enough he repeats his investigation and even stranger: now the woman is not disturbed at all. The young man looks at him inquisitively and he answers: “The hip is not broken, she cannot stand cold hands…”*

Listening and collecting
The student had done what he thought he was supposed to do. The geriatrician had understood her ‘story’ and had acted accordingly. Experience? Sure, but he had also ’listened’ and interpreted correctly. It took a few minutes more and nobody was transported to the Röntgen ward. It saved time and costs, there were a calmed patient and student who had a good learning story to share.
True interest in patients’ stories, collecting them and sharing them, can reveal a treasure of information, feedback and therefore knowledge about patient’s experiences. It can lead to better, more efficient and more careful treatment.
Nightingale

Giving and receiving
The Emperor of China learns that one of the most beautiful things in his empire is the song of the nightingale. When he orders the nightingale brought to him, a kitchen maid leads the court to a nearby forest where the bird is found. The nightingale agrees to appear at court. The Emperor is so moved and delighted with the bird’s song that he lets him put in a cage to keep him near. But the caged bird refuses to sing. So the Emperor sets him free and he offers to fulfill all he wishes if he only stayed. “I have seen tears in the Emperor’s eyes,” he said. “Nothing could surpass that. I have my reward.”
The bird visits the Emperor every day, sings for him of the outside world, answers his questions and listens to his stories of the court. A friendship is established.
A few years later the Emperor is given a bejeweled mechanical bird. He and his court have the birds sing together, but it doesn’t turn out so well, for the real nightingale sings whatever comes into his head while the imitation bird sings by rote. Everybody is charmed by the artificial bird, and eventually the nightingale returns to the forest. Nobody cares.
Blinded by technique, the courtiers say that the artificial bird is much better than the real nightingale, not only in its dress and its many beautiful diamonds, but also in its mechanical interior. The emperor cannot but agree.
But one day the mechanical bird breaks down irreparably due to overuse. Not so long after the Emperor becomes deadly ill. The mechanical, and now silent bird gives no consolation. The real nightingale learns of the Emperor’s condition, returns to the palace and finds Death sitting by the bed of her old friend. The bird starts to sing of comfort and hope and Death is so moved by the nightingale’s song that he departs and the emperor recovers. Again he asks what he may give the bird for his care. “You have already rewarded me,” said the nightingale. “I brought tears to your eyes when first I sang for you. To the heart of a singer those are more precious than any precious stone…”

Healthcare welfare
In this context the wonderful story by Hans Christian Andersen can be seen as a parable of the relation of any caregiver and the patient in need. It reveals the broader – and in the end more effective – repertoire of the empathic living and caring being, able to share stories, to entertain, to interpret emotions and to give healing and consolation where technology (irrefutably necessary and useful) fails. Shutting caregivers up in (time) management rules and time-consuming administrative tasks will neither support nurse, doctor nor patients’ welfare. Disregarding caregivers and blindly trusting in technology will lead to problematic situations. Listening to and sharing stories, gives a voice to patient and caregiver, establishing a relationship and mental health. Nobody will deny that this can lead to recovery or at least a bearable existence.

There is of course much more to tell about and say about this, but I think I have made my point, at least from the utilitarian perspective. Storytelling – implemented in the daily practice of healthcare – can play an important and maybe even cost-reducing role in a maximally feasible welfare and happiness.
End of story? I don’t think so.

* A short story provided by medical student Hector de Beaufort in NRC Handelsblad, 4 April 2014

[bilingual] Storytelling en Veerkracht / Storytelling and Resilience

Wild-geese
Ik val maar meteen met de deur in huis. Er zijn boeken die je meteen pakken, gewoon omdat ‘het verhaal’ goed is. ‘Mind over Matter’ van Sander Tideman is zo’n boek. Het gaat over het nieuwe economische denken en belicht visionair de toekomst van de driehoek bedrijfsleven, overheid en financiële sector.
Ik wil bij één pagina stilstaan. Daarop vertelt Tideman over een presentatie van antropoloog en organisatiepsycholoog Bruce Gibbs over duurzame organisatiemodellen. Na jaren veldonderzoek bij stammen heeft hij twee universele kritieke functies ontdekt die een stam tot een succesvolle stam maken: uitvoering en overleg. Een stam is een groep mensen, een samenleving, een organisatie (met de nadruk op organisch, een levend systeem). Uitvoering staat voor efficiëntie, overleg voor veerkracht.
Efficiëntie, zeggen Gibbs en Tideman, is nuttig bij het uitvoeren van taken (productie, jacht etc) waarvoor een bepaalde organisatie is vereist. Dat leidt tot een zekere hiërarchie met duidelijke lijnen van hoofd naar de leden en vice versa. Gibbs tekende de bekende driehoek / piramide daarvoor.
VeerkrachtVeerkracht betekent overleg waarbij alle leden aanwezig zijn, rond het vuur, de totempaal of aan de ronde tafel (Arthur-legende). Iedereen heeft hetzelfde recht van spreken, jong, oud, mannen en vrouwen. Op basis van gelijkheid worden ervaringen uitgewisseld, lessen geleerd en nieuwe ideeën gecreëerd. Gibbs tekende daarvoor de cirkel.
Ik ben overtuigd dat verhalen hierbij een belangrijke rol spelen: om betekenis en zin  te geven aan gebeurtenissen uit verleden en heden, als bron van wederzijds vertrouwen en inspiratie en een basis voor het plannen van toekomstige activiteiten.
Tideman vertelt dat wanneer een stam in één van deze kritieke functies tekortschoot, de groep in haar voortbestaan werd bedreigd. Kort gezegd: teveel ‘uitvoering’ leidt tot agressie en interne competitie, teveel ‘overleg’ leidt tot passiviteit. Hij ziet de stam / organisatie als een ecosysteem waarin de juiste balans tussen efficiëntie (het bereiken van een doel) en veerkracht (sociale cohesie) tot een duurzaam bestaan leidt.
Duurzaamheid‘Verbinding’ speelt daarbij een cruciale rol en Tideman benadrukt daarbij het belang van de kwaliteit van interactie tussen de betrokkenen.
Ik voeg er graag aan toe dat het delen van ervaringen, het respect voor elkaars verhalen meehelpen om een organisatie weerbaar te maken, van binnen en naar buiten.
Waarom wilde ganzen als beeld? Het is een mooi voorbeeld voor het bovenstaande. Op de grond gelijken (horizontale organisatie) waarbij ‘bonding’ belangrijk is en taken gelijk verdeeld worden. In de lucht  – in V-formatie – efficiënt om het doel sneller te bereiken. En lijkt de V van de vliegende ganzen niet op twee zijden van een driehoek?
————————————————————————————————————————————————————-

Storytelling and resilience
Wild-geeseI’ll come straight to the point. There are books that you are hooked on immediately, just because ‘the story’ is good. ‘Mind over Matter’ by Sander Tideman is such a book. It’s a visionary book about the new economic thinking and it highlights the future of the triangle business – government – financial sector.
I would like to dwell on one page. Here Tideman tells about a presentation of anthropologist and organization psychologist Bruce Gibbs on sustainable organizational models. After years of field research on tribes he had discovered two universal critical functions that make a tribe a successful tribe: execution and reflection. A tribe is a group of people, a society, an organization (with emphasis on organic, a living system). Execution stands for efficiency, reflection stands for resilience.
According to Gibbs and Tideman, efficiency is useful in performing tasks (production, hunting etc) for which a particular organization is required. That leads to a certain hierarchy with clear lines from the head (leader) to the members and vice versa. Gibbs drew the familiar triangle/pyramid for that.
ResilienceResilience means reflection in which all members are present, around the fire, the totem pole or at the round table (Arthurian legend). Everyone has the same right to speak, young, old, men and women. Experiences and lessons learned are exchanged, new ideas come forward, all on a basis of equality. Gibbs drew a circle for that.
I am convinced that stories play an important role in that process: to give meaning and sense to events from the past and present, as a source of mutual trust and inspiration and a foundation for planning future activities.
Tideman tells that when a tribe showed inadequacy in one of these critical functions, the group was threatened in its survival. In short: too much ‘execution’ leads to aggression and (internal) competition, too much ‘reflection’ leads to liability. He sees the tribe/organization as an ecosystem in which the right balance between efficiency (reaching a goal) and resilience (social cohesion) supports a sustainable existence.
Sustainability‘Connection’ plays a crucial role and Tideman stresses the importance of the quality of interaction between those involved.
I would like to add that the sharing of (learning) experiences, the respect for each other’s stories help an organization to be ready and able, internally and externally.
Why the wild geese as an image? It is a fine example for the above. On the ground equals (horizontal organization) for whom bonding is important and where tasks are evenly distributed. In the air efficient to reach the goal faster. And does this V-formation not resemble two sides of a triangle?

[bilingual blog] De wereld in orde maken / Re-establishing the world

world-mapEen jongetje liep naar zijn vader en wilde met hem spelen. Die had niet echt tijd voor het kind en ook niet echt zin om te spleen. Hij bedacht snel hoe hij het knaapje bezig kon houden.
Toevallig lag naast hem een tijdschrift. Hij opende het en het viel open bij een gedetailleerde en dus best gecompliceerde landkaart van de aarde. Hij scheurde de twee pagina’s uit het blad en versnipperde ze in kleine stukjes. Hij gaf de snippers aan zijn zoontje en dacht dat die er wel uren mee zoet zou zijn.

De jongen trok zich een tijd terug in een hoek en begon met de puzzel. Na nog geen tien minuten kwam hij terug naar zijn vader en liet hem het resultaat zien. De vader kon zijn ogen niet geloven en vroeg aan de jongen hoe hij dit zo snel voor elkaar had gekregen.
“Ach”, zei het kind, “op de achterkant was de afbeelding van een mens. Die heb ik goed in elkaar gezet. En toen de mens in orde was, was de wereld het ook.”

Dit juweel van Gabriel García Márquez viel mij een tijd geleden tijdens het surfen op internet in de schoot. Ik dacht dat het een mooie kerstgedachte zou zijn én een goed voornemen voor het volgende jaar. Er is ook dit jaar weer zoveel gebeurd dat ons laat twijfelen aan de integriteit, geloofwaardigheid en goede wil van mensen die we zouden moeten kunnen vertrouwen. Een ieder mag voor zichzelf invullen wie dat zijn.
MandelaÉén van de laatste voorbeelden van een mens die een goede wereld – op zijn minst een deel van haar –  in elkaar wilde zetten, heeft ons 15 december 2013 verlaten. Een groot denker en leider, soms met de ontwapenende puurheid en wijsheid die wij ook van kinderen cadeau krijgen.
Ik zal dit nooit vergeten: “I am the master of my fate. I am the captain of my soul.” Als we dat geloven én erna handelen, kunnen we de wereld in orde maken. Met één (persoonlijk) goed verhaal per keer.
Ik wens jou het beste 2014 ooit.

————————————————————————————————————–

Re-establishing the world
world-map
A little boy came to his father and wanted to play with him. The man did not really have time for the child and he also did not really feel like playing. He quickly figured out how he could keep the little boy busy.
There was a magazine on the table next to him. He opened it and it fell open at a spread of a detailed and quite complex map of the Earth. He ripped the two pages from the magazine and shredded them into small pieces. He gave the scraps to his little son and thought he would be sweetly playing for a few hours.

The boy withdrew to a corner and started with the puzzle. After less than ten minutes he came back to his father and showed him the result. The father couldn’t believe his eyes and asked the boy how he had brought it off so quickly.
“O well,” said the child, “on the back there was the image of a man. I have put it together until it fit. And when the man was right, the world was right, too. ”

I got this jewel of Gabriel García Márquez on a silver platter some time ago while surfing the internet. I thought it would be a nice Christmas story and a good resolution for the year to come. So much has happened last year that has lead us to doubt the integrity, credibility and good will of the people who asked us to trust them. Anyone of you can fill in for yourselves who those people are.
MandelaOne of the last examples of a man who wanted to re-establish the world – at least a part of it – has left us 15 December 2013. He was a great thinker and leader, sometimes with the disarming purity and wisdom that we also get as a gift from children.
I will never forget this: “I am the master of my fate. I am the captain of my soul.” If we believe this AND act it out, we can make the world in order. With one (personal) good story at a time.
I wish you the best 2014 ever.

[bilingual blog] De ‘Interest Value’ van een verhaal / The Interest Value of a story

Rango Hoe houd je de aandacht vast van je publiek? Wat zouden goede verhalen met elkaar gemeen kunnen hebben? Er zijn academici die het hierbij over Interest Factor en Interest Value hebben. Voor zover deze termen voor sommige nog geen begrip zijn, wil ik het graag proberen toe te lichten. Allereerst moeten er in een verhaal minstens twee situaties zijn (1 en 2) plus een gebeurtenis die de overgang van de eerste naar de tweede situatie initieert. Verder zouden overgangen niet uitsluitend een opeenvolgende reeks van gebeurtenissen zonder duidelijke boodschap of betekenis moeten zijn. Denk aan: “Het was herfst. Toen veranderde het seizoen en het werd winter. En het voorjaar was een hele  tijd geleden.” Hier is zo’n voorbeeld. Sommige ‘verhalen’ zijn lineair en dus te voorspelbaar: “John Kennedy werd geboren. Hij werd president. Op een dag werd hij vermoord.” Deze commercial is – hoe mooi gefilmd ook – een ander, minder grimmig voorbeeld.

Wat maakt een verhaal boeiend?
Bovenstaande vergelijkbare citaten kwam ik tijdens onderzoek tegen in een essay van de linguïst Robert de Beaugrande. Hij zegt daarin onder andere dat de ‘Interest Factor’ cruciaal is. Om maar twee uitersten te noemen: het publiek (de kijkers, luisteraars, lezers) zal een onderhoudend verhaal zonder boodschap accepteren maar een saai verhaal sust ze in slaap lang voordat de boodschap ook maar in de buurt komt. Wil een verhaal boeien, moet het op zijn minst twee alternatieven (en soms veel meer) in petto hebben om van situatie 1 bij situatie 2 (of 3 of 4 enzovoort) te komen. Welke weg zal de protagonist / de ‘held’ kiezen? En wat zou er kunnen gebeuren als hij gekozen heeft? Jij bent als merk of producent de verteller. Om je publiek actief deel te laten nemen in het verhaal, moet het zich kunnen identificeren met de protagonist(en) en zich afvragen hoe hij/zij zelf zou reageren op bepaalde keuzes of situaties.

De Interest Value
De beste verhalenvertellers en -schrijvers maken al vele eeuwen lang gebruik van de ‘Interest factor’. Hieronder een paar noodzakelijke en nuttige tips. Interesse in je verhaal wordt gewekt door: – onzekerheid – overdrijving – onverwachte gebeurtenissen – begrijpelijke doelstellingen / intenties / gevoelens van de protagonist – een keerpunt of keerpunten: is de doelstelling haalbaar (overwinning) of wacht een nederlaag (of wisse dood) – identificatie met de problemen van de protagonist – creativiteit: het gebruik van analogieën, metaforen, tragedie, komedie, verrassingen (tegen verwachtingen in) – discontinuïteit: onderbroken door op het oog ‘irrelevante’ episodes of een verhaal in een verhaal (‘raamvertelling’, denk aan ‘Duizend-en-een-nacht’) Al deze en nog meer aspecten bepalen de ‘Interest Value’ van een verhaal. Of dat nu een commercial, een film (in ‘Rango’ worden methodes uit de doeken gedaan), een boek (verfilmd), een muziekcompositie of een transmediale campagne betreft… Persoonlijk vind ik de campagne die een tijd geleden voor ‘Prometheus’ werd gevoerd, een mooi voorbeeld van hoe je ‘interest value’ creëert. In de campagne was een aardig aantal van de bovenstaande elementen geïmplementeerd. Of de film de verwachtingen waar heeft gemaakt, laat ik graag aan jouw oordeel en smaak over. Peter-WeylandWeyland-homepageSteel het
Heb je nuttige ideeën gevonden in dit stuk? Steel ze, by all means, maar vertel ook van wie je ze hebt gehoord. Ik heb mijn bron onthuld, dus doe jij dat óók. Échte storytellers doen het al eeuwenlang zo. Dank je wel. En als je iets overneemt, gebruik het dan ook goed en consistent. Jouw communicatie / campagne wordt er en stuk veelzijdiger van en geeft jouw (interne) klanten ook de kans om er actief deel van te zijn. Zo houdt je de dialoog gaande, zo blijf je in contact, zo houdt je de relatie boeiend. Dat wil je toch, een duurzame en toch boeiende relatie? Voor degene die er meer van willen weten: we geven graag workshops om jouw verhaal interest value te geven. —————————————————————————————————————————————–

The Interest Value of a story RangoHow do you keep the attention of your audience? What do good stories have in common? There are academics who write about ‘Interest Factor’ and ‘Interest Value’. For those who are not familiar with these terms, I would like to explain. First of all there should be at least two situations in a story plus… an event that initiates the transition from the first to the second situation. Furthermore, transitions should not only be a chain of events without clear message or meaning. Think of: “It was autumn. Then the season changed and it was winter. And spring was some time ago. ” This would be an example. Some ‘stories’ are linear and thus too predictable: “John Kennedy was born. He became president. One day he was killed.” This commercial is – however beautifully filmed- another and less grim example.

What makes a story attractive?
I came across the above and similar quotes similar quotes during some research for a workshop in an essay by the linguist Robert de Beaugrande. Among many interesting things he states that the ‘Interest Factor’ is crucial. To mention two extremes: the public (the viewers, listeners, readers) will accept an entertaining story without a message but a boring story will send them asleep long before the message even comes close. To entertain, a story must at least have two alternatives in store (and sometimes more) to get from situation 1 to situation 2 (or situation 3 or 4, and so on). Will the protagonist choose the road to victory or the road to doom? And what will happen after he has chosen? As a brand or manufacturer you are the narrator. To let your audience take an active part in the story, they have to be able to identify with the protagonist(s) and wonder how they themselves would react to certain choices or situations.

The Interest Value
For many centuries, the best storytellers and writers make use of the ‘Interest Factor’. Below you will find a few necessary and useful tips. Interest in your story is aroused by: – uncertainty – exaggeration – unexpected events – understandable goals/intentions/feelings of the protagonist – a turning point or turning points: the objective is attainable (victory) or wait a defeat (or certain death) – identification with the problems of the protagonist – creativity: using analogies, metaphors, tragedy, comedy, surprises (against expectations) – discontinuity: interrupted by on the eye ‘ irrelevant ‘ episodes or story in a story (frame story, think of ‘ a thousand and one nights ‘) All of these and more aspects determine the ‘Interest Value’ of a story. Whether that’s a commercial, a movie (in Rango are methods explained), a book (film), a musical composition or a TransMedia campaign… personally, I find the campaign that was designed some time ago for ‘Prometheus’ a fine example of applying ‘interest value’. The campaign included quite some of the elements mentioned above. Has the movie itself lived up to expectations? I leave that to your judgment and taste. Peter-WeylandWeyland-homepageSteal it
Did you find helpful ideas found in this piece? By all means steal them, but also tell from whom you have got them. I have revealed my source, so you should do that, too. Real storytellers have been doing that for ages. Thank you. And if you use ideas, use them consistently. Your communication/campaign will be a lot more versatile and will give your (internal and external) audience/customers the opportunity to participate in it. That way you keep the dialogue going, you stay in touch, and you keep your relationship enthralling. In the end, the latter is what you desire, don’t you? For those who want to know more about all of it: we are happy to provide workshops to add Interest Value to your story.

Bilingual post: Storytelling en de wereld van ‘ ‘. / Storytelling and the world of ‘ ‘.

Soap-Bubble[Dutch]
Er klopt iets niet met sociale media en merken. Ik moest er om twee redenen (weer) aan denken. De eerste was een artikel in AdAge over direct marketing goeroe Stan Rapp dat ik surfend tegenkwam, de tweede reden was een recent gesprek met een collega, onder andere over fake- identiteiten en het fake-gehalte van sociale media.

1-op-1 marketing werd al in de tachtiger jaren door Stan Rapp gepropageerd en voorspeld. De opkomst van internet zag hij als de ultieme ‘change agent’ voor de mogelijkheid om een levenslange een-op-een relatie én dialoog met klanten in de database op te bouwen. En toen al – inmiddels de negentiger jaren – waarschuwde hij: “It’s time to do away with the 20th century mindset. Creativity in pursuit of justifying its own cleverness can no longer be tolerated. Creativity in search of accountable, responsive advertising is the mantra of the new Digital Age.”
“Accountable, responsive advertising”… Je zou hier al het delen van verhalen  – storytelling / story-listening – in kunnen proeven. Het was visionair, maar het heeft toch iets anders uitgepakt: niet zozeer de merken voeren een 1-op-1 marketing en communicatiebeleid, maar de consumenten onderling. Men verkoopt zichzelf hoofdzakelijk aan elkaar.

Wat gaat hier mis voor merken? Recente gesprekken met marketeers wijzen op het kopen van ‘likes’ van specifieke ‘adressen’ die met de doelgroepen overeenkomen, om de fan-pagina een begin’boost’ te geven. Er zijn er zelfs bij die dat bij buitenlandse leveranciers halen (voorbeeld: doelgroep Nederlandse consument (in het Nederlands), adressen uit China…). Wa’blief ???????… Ik denk (want wat weet je zeker?) dat een willekeurig individu als ‘merk’ op eigen kracht meer ‘likes’ kan genereren en duizenden méér ‘vrienden’ maken dan het gemiddelde merk. Elk willekeurig merk zou smullen van zo’n ‘empowerment’. Maar ook hier komen de virtuele addertjes.

Het is het oude lied: onderscheid tussen beeld en werkelijkheid, of moet ik waarheid zeggen? Zowel merk als individu willen aantrekkelijk zijn, anderen beïnvloeden, geliefd, gekocht, bewonderd worden. Je speelt met ‘identiteiten’, je bedenkt namen, levenslopen, hypes, avonturen, ‘verhalen’ om zoveel mogelijk ‘vrienden’ te krijgen, invloed te hebben. En met grote aantallen ‘likes’ lijkt jouw ‘verhaal’ wel te werken. Maar is het tegelijk niet ook de illusie dat het werkt, dat dit het gewenste resultaat oplevert? Ben je echt geïnteresseerd in al die ‘vrienden’? Of toch maar weer in de grote getallen, de records, het kwantitatieve. Leven we dan niet in de wereld van ‘        ‘? Dat soort ‘storytelling’ is uit op effect, gebruikt spiegels en kralen, is eenrichtingsverkeer, respectloze communicatie. Gewenste, gefakete imago’s in plaats van authentieke identiteit, verhalen en interesse in de luisteraar. Waar is de kwaliteit die we zogenaamd hoog in het vaandel hebben?

Jezelf ophemelen gaat zolang goed totdat je (ware) gedrag – of het fysieke product dat jouw naam draagt – dat logenstraft. Dan verliest het elke betekenis, als die er al was. Dan zijn in de sociale media de rapen gaar. Als merk wordt je afgemaakt door de consument (want voor teleurgestelde consumenten werken de sociale media wél perfect) en als mens óók, zoals enkele walgelijke extreme gebeurtenissen hebben laten zien, in het recente verleden en vandaag.

Willen we dat, is dat zinvol? Wakker worden, marketeers! Ga aan het werk met echte verhalen. Misschien kost het wat meer denkwerk (en eerlijkheid), maar op de lange termijn is een goed verhaal duurzamer dan een ‘       ’ zeepbel.

Soap-Bubble[English]
Something’s not quite right with social media and brands. I had to to think of it (again) for two reasons. The first was an article about direct marketing guru Stan Rapp that I came across in AdAge while surfing, The second reason was a recent conversation with a colleague, among other things on fake identities and fake content within the social media.

1-one-1 marketing has been promoted and predicted in the 1980s by Stan Rapp. He also saw the emergence of the internet as the ultimate change agent for a possible lifetime 1-on-1 relationship and dialogue with customers in the database. And then – now the 1990s – he already warned: “It’s time to do away with the 20th century mindset. Creativity in pursuit of justifying its own cleverness can no longer be tolerated. Creativity in search of accountable, responsive advertising is the mantra of the new Digital Age.”
“Accountable, responsive advertising”… You could find a taste of sharing stories – storytelling / story-listening – here. It was visionary, but it has worked out somehow differently: it is not so much the brands that carry out a 1-to-1 marketing and communication policy, but the consumers, the individuals themselves. One sells oneself primarily to each other.

What does go wrong here for brands? Recent conversations with marketers point to buying ‘likes’ of ‘specific’ addresses that match with the target groups, to give a fan page a starting ‘boost ‘. There are even some (I’m talking about Dutch parties (with Dutch-speaking clients) who buy those addresses at foreign list suppliers (China, India…), even if those lists do not match with their audiences. Say what ???????… And again, we’re only talking numbers, quantities.
I think (because what can one be sure of?) that any individual as a ‘brand’ can generate more ‘likes’ on their own and even create thousands of ‘friends’, often much more than the average brand. Any brand would feast on such ‘empowerment’. However, here’s the snag in it.

It’s the old song: the distinction between image and reality, or should I say true identity? Both brand as individuals want to be attractive, affect others, be loved, be bought and consumed, be admired. They plays with ‘identities’, they consider names, life courses, hypes, adventures, ‘stories’ to get ‘friends’ as much as possible to have influence. And with large numbers of ‘likes’ your ‘story’ seems to work. But is it not also the illusion that it works, that this is the desired result? Are you really interested in all those ‘friends’? Or do you rather stick to those large numbers, the records, the quantitive. Aren’t we living in the world of ‘      ‘ then? That kind of ‘storytelling’ is using the mirrors and beads, is one-way, bare of respect. Faked, desired (and empty) images instead of authentic identity, authentic stories and interest in the listener. Where is the quality that we pretend to be committed to?

Glorifying yourself only works so long, until your (true) behavior – or the physical product that carries your name – belies that. Then it loses any meaning, if that would have been the case in the first place. The brand will drown in social media mayhem. Like some unlucky individuals will be put down by the disappointed and angry (because for them social media do work perfectly) as some disgusting extreme events have shown in the near past and show to date.

Do we want that, does it have meaning, does it make sense? Wake up, marketeers! Go to work with real stories. Maybe i twill cost you some more thinking (and honesty), but in the long run a good story is more sustainable than a ‘           ’ soap bubble.

[Bilingual blog] Toevertrouwde macht / Entrusted power

In een recent artikel over de huidige economische crisis kwam in een alinea weer de financiële sector ter sprake. En hoe slim men daar nieuwe gedragsregels – als die er zouden komen –  weer zal overschrijden of naast zich neer zal leggen. De ooit door de politiek (‘vrije markteconomie’) toevertrouwde, maar inmiddels opgeëiste en misbruikte macht zal men niet meer willen afstaan. De gevolgen merken we nu met als voorbeelden de financiële crisis en de ramp in Bangladesh dankzij een marge-geile kledingindustrie. De verwachtingen zijn ook al niet rooskleurig hoe zeer enkele visionairs er ook moeite voor doen. Wie zijn de mentoren van de huidige generatie leiders en hebben ze hun werk wel goed gedaan? Wie heeft het nog over ethiek?
Sword-in-the-StoneHet bovengenoemde artikel deed mij toch weer denken aan de Arthur-legende, ik hoop dat de meeste lezers die in grote lijnen kennen. Het verhaal van het zwaard in de steen waarin een hogere macht een persoon (Arthur) aanwijst als leider en hem de macht geeft om een rijk, een samenleving te besturen. Het uitoefenen van die macht en er vaardig en rechtvaardig mee om te gaan, brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Hoe verliep dat ook alweer bij Arthur?

Het zwaard in de steen
In het vierluik ‘The Once and Future King’ onderzoekt de geniale schrijver en denker T.H. White de relatie van de mens met macht en rechtvaardigheid. De druïde Merlijn leert daarin de jonge Arthur (lang vóór hij het zwaard uit de steen trekt) welk soort leiderschap tot welk soort samenleving kan voeren. Dat doet hij door Arthur in de gedaantes van verschillende dieren kennis te laten maken met verschillende mogelijkheden.

Als vis ziet Arthur dat degene met de grootste bek en de meest gewelddadige de macht heeft. Als slechtvalk leert hij van de jachtvogels dat een strenge, militaire hiërarchie tot harde initiaties en rigide rituelen leidt. Als mier maakt hij kennis met een samenleving zonder eigen mening die elke centraal aangestuurde hype omhelst. Als wilde gans leert hij dat overleg en coöperatie mogelijk is met alle leden van de groep en dat leiders tijdelijk (en democratisch) worden gekozen. De vlucht wordt geleid door de beste navigator op dat moment. Arthur ervaart ook dat vliegen je buiten je eigen grenzen leert kijken. Ten slotte hoort hij van de solitaire das dat de schepping de mens geen bijzondere kwaliteiten had gegeven behalve dat hij kon kiezen uit de eigenschappen en kwaliteiten van alle dieren.

Toen hij het zwaard uit de steen had getrokken en hem de macht over Engeland werd gegeven, realiseerde hij zich dat dit ook een grote verantwoordelijkheid was. Hoe zou hij het land nu besturen? En wat had hij geleerd? Hoe kon je een samenleving recht doen? Dankzij Merlijn kiest hij voor de manier van de ganzen en stichtte hij de Ronde Tafel als bestuursvorm. Dat ging een hele tijd goed…

De leider
We zijn maar mensen en sommige van ons krijgen macht, soms onvoorbereid. Macht krijgen is één ding, ermee kunnen omgaan een ander. Leiderschap zal nooit zonder – soms noodzakelijke – smetten kunnen zijn. Je kunt wel een goede leider én een goed mens willen zijn (zoals White’s Arthur), soms zal je gedwongen zijn om te kiezen tussen kwaden. Heb je dan nog beschikking over een betrouwbare mentor? Slaat dan de twijfel toe? Modder je dan door of ben je blind geworden voor je eigen zwakheden? Wat zou in het slechtste geval je oude mentor tegen je zeggen als je hem (weer) om advies zou vragen? Waarschijnlijk: “Ik heb je onderwezen. Ik heb je gewaarschuwd. Nu is het te laat.” En dan wordt het soms oorlog voeren om oorlog te voorkomen. Met alle gevolgen voor de leider en zijn volgers of onderdanen.

Machteloosheid
Hoe liep het met Arthur af? Hij werd regelmatig door omstandigheden gedwongen om keuzes te maken en dat viel niet mee. Hij raakte zijn mentor kwijt omdat die zich door iemand liet verleiden en zelfs gevangen zat. En omdat Arthur een goedwillend mens maar geen natuurlijke leider was, nam hij – zonder Merlijn en gedwongen door machten die hij niet kon beheersen – verkeerde en onrechtvaardige beslissingen. Macht was er niet meer om recht te doen. Wat begon met de weg van de wilde ganzen, werd (met tegenzin) de weg van de vissen, de mieren, de roofvogels en leidde uiteindelijk tot zijn ondergang. Macht kan ook tot onmacht leiden.

De mentor
Leiders kunnen hun eigen capaciteiten overschatten. De waarde van een goede mentor mag niet onderschat worden. Toen niet, nu niet en ook niet in de toekomst.
Waar zijn de Merlijns van deze wereld die jonge mensen met mogelijke opties (en keuzes) confronteren? Aan karakterbouw doen? Aangezien we jonge mensen niet naar verleerde staten slecht geleide bedrijven kunnen sturen, kan een verhaal als dat van Arthur een mooie introductie tot verantwoord en rechtvaardig leiderschap zijn, want macht kan jou zomaar toevallen. Dan is het goed om de mogelijke keuzes en de consequenties ervan begrijpelijk voorgeschoteld te krijgen.

Vertel en werk met verhalen die over waarden gaan. Het hoeft niet Arthur’s verhaal te zijn, we kunnen putten uit ontelbare verhalen en uit onze eigen ervaringen. Als ouder, leraar, consultant, coach. Als we de toekomst van de aanstormende generaties serieus nemen, is er nog genoeg (verhalen)werk aan de winkel. En als we dat niet serieus nemen, kunnen we het zwaard net zo goed in de steen laten.

——————————————————————————————-

A story of entrusted power

In a recent article about the current economic crisis I came across a paragraph about the financial sector. And how smart those involved in it would evade new rules of conduct – if there will be any – or disregard them completely. The power once entrusted to them by politicians (‘free market economy’) has become a claimed and abused power. We observe the consequences through examples like the flobal financial crisis or the exploitation-disaster in Bangladesh (thanks to a margin-horny clothing industry). The expectations are not rosy even though there are some visionary leaders who do their best to come up with innovative alternatives. Who were and are the mentors of the ruling generation of bankers and business leaders and have they done their work proper enough? What happened to ethics?
Sword-in-the-StoneThe above article caused me to think yet again of the Arthurian legend, which I hope readers are familiar with. The story of the sword in the stone (or anvil) in which a higher power designates an individual (Arthur) as leader and entrusts him with the power to rule a realm, a society, an organization if you wish. The exercise of that power and the skills to execute it dignified and just, brings great responsibility. How did it work out for Arthur?

The sword in the stone
In his masterpiece ‘The Once and Future King’ the brilliant writer and thinker T.H. White examines the relationship of man with power and justice. The druid Merlin teaches the young Arthur (long before he pulls the sword from the stone) that certain styles of leadership can lead to certain kinds of societies. He does this by transforming Arthur into the shapes of various animals to let him become acquainted with different possibilities.

As a fish Arthur experiences that the one with the biggest mouth and the most violence has the power. As a falcon, he learns that hunting birds have a rigorous, military hierarchy with harsh initiations and rigid rituals. When he becomes an ant he learns about a society with a lack of opinion that embraces every centrally dictated hype. As a wild goose he finds out that consultation and cooperation is possible with all members of the group and that leaders are chosen temporarily (and democratic). The best navigator available leads the flight to the next destination. Arthur also experiences that flying high teaches you to look beyond borders. Finally, he learns from the solitary badger that creation had given no special qualities to man except that he could choose from the properties and qualities of all animals.

When he had pulled the sword from the stone and the power over England had been entrusted to him, he realized that it came with great responsibility. How would he rule the country now? The way of the fish, the ants… And what had he learned? How could one do a society right? Thanks to Merlin he prefers the way of the geese and he founded the round table as form of Government. Which went quite well for a time…

The leader
We are only human and some of us are bestowed power, sometimes unprepared. Getting power is one thing, to deal with it is another thing. Leadership will never be without (sometimes necessary) blemishes. You desire to be a good leader and a good man (like White’s Arthur), but sometimes you might have to choose between evils. Will you still have access to a reliable mentor? Will you nurture doubt? Are you continuing to mess about for a while or are you already blind to your weaknesses? What would be the worst your old mentor could say to you if you would ask him for advice (again)? Probably: “I taught you. I warned you. Now it’s too late.” And sometimes one will start a war to prevent a war, with all the consequences for the leader and his followers or subjects.

Helplessness
How did Arthur end up? Circumstances forced him frequently to make choices. At some point he lost control because his mentor had been enchanted by someone else and even ended in a temporary detention. Arthur was a benevolent and inspired man but no natural leader, so he made – compelled by forces he could not control – wrong and unjust decisions. What had started with the way of the wild geese became (although Arthur tried to avoid it) the way of the fish, the ants, the birds of prey and it eventually led to his downfall. Power can also lead to powerlessness.

The mentor
Leaders tend to overestimate their capacities. The value of a mentor should not be underestimated.  Not in the past, not in the present, not for the future.
Who are the Merlins of this world who confront young people with all these options (and choices)? Where do we find these architects of character? As we cannot send young people to dangerous countries or badly run companies to learn, a story like that of Arthur’s experiences could be a good introduction to responsible and righteous leadership, because power can fall to you one day. Then it is good to have faced the possible choices and to have comprehensible examples of consequences.
Tell and work with stories about values… It does not have to be Arthur’s story, you can draw from zillions of stories or from your own exprience. As a parent, as a teacher, as a consultant, as a coach. If we want to be serious about the future of the coming generations and their leaders, there is still plenty of (story)work to be done.
If we don’t do that right, the sword might as well be left in the stone.

Bilingual blog: De Procrustes Methode of Storytelling? / The Procrustes Method or Storytelling?

Geloof mij, dit gaat over storytelling…
De ontmoeting duurde misschien maar twintig minuten, maar als je met een Canadese bankier van Indiase afkomst over de financiële sector en de advieswereld praat, komen er snel verhalen in het spel. Ik had bardienst op de tennisclub, het was niet druk en ik las het boek ‘Mind over matter’ en hij bestelde een drankje bij mij. De titel van het boek was de aanleiding van het gesprek. De bankier beschikte over een indrukwekkende kennis, maar nog boeiender was zijn narratieve insteek, het zat hem in zijn Indiase genen. Toen hij doorhad dat ik een zwak voor storytelling heb, gebruikte hij voorbeelden ter illustratie uit de westerse klassieke mythologie. We spraken over analyses, methodes en modellen en ook over hoe sommige organisatieadviesbureau’s en consultants bijna rigide volgens bepaalde theorieën en methodes te werk gingen.

Daarbij waren we het eens dat daarbij situaties kunnen ontstaan waarbij het probleem van de opdrachtgever niet altijd met ‘de methode’ of  ‘de theorie’ opgelost kan worden, maar dat de consultant  het probleem desondanks  in de methode of theorie probeert te persen. Andere voorbeelden voor dit fenomeen zijn bedrijven die producten of diensten aanbieden die op het oog geschikt lijken maar op termijn in het nadeel van de klant / koper / consument werken.

Theseus_Procrustes-600x450De Procrustes Methode
“Het doe mij denken aan het verhaal van Procrustes”, zei de bankier. En inderdaad, daar lijkt het op. Er zijn meerdere versies van dit verhaal.
Procrustes (‘de uitrekker’) was de bijnaam van een herbergier die lang geleden een uitspanning had aan de weg tussen Athene en Eleusis. De herberg was aantrekkelijk genoeg voor reizigers en Procustes was overtuigend vriendelijk. Procrustes had één soort bed in zijn herberg en als zijn gasten zich te ruste hadden begeven, kwam hij checken of zij wel in het bed pasten en kwam – indien hij dat nodig vond – in actie. Hij had twee kanten: een vriendelijke en een… dwingende. Waren de gasten te kort, rekte hij hun ledematen met geweld uit, waren ze te lang, hakte hij het overtollige eraf. In beide gevallen eindigde de behandeling fataal voor de cliënten. Hun bezittingen waren daarna van Procrustes. De enkelen die de goede lengte hadden, ontsprongen de dans en konden hun reis na een rustgevende nacht voortzetten. Van hen geen kwaad woord over de dienstverlener, wellicht uit onwetendheid of anders uit angst.
Een variant van dit verhaal vertelt van twee bedden: een kort bed voor lange gasten en een lang bed voor korte gasten. Zo was het altijd raak voor Procrustes. Maar ook aan dit verhaal komt een einde…

Overweeg dit
Om terug te keren naar het gesprek met mijn Indiase inspirator: dat dergelijk geamputeerde problemen niet naar tevredenheid opgelost kunnen worden en het resultaat na een tijd tegenvalt, kost niet alleen veel geld, maar schaadt ook het (toekomstige) vertrouwen van de opdrachtgever in wat hem als ‘methodes’ of ‘theorieën’ worden aangeboden.
Hetzelfde geldt voor de consument. Hoe vaak wordt er nog steeds een product of dienst aantrekkelijk aangeboden en blijkt later een miskoop (zonder voldoende garantie) of een dienst waarop je – soms pas na jaren – letterlijk en figuurlijk ‘leeg bloedt’: op kleine lettertjes of verkeerde beleggingen om maar iets te noemen.
In beide gevallen heb je één winnaar en vele verliezers, zijn klantgerichtheid, relatiemarketing en ‘eerlijke producten’ bedden van verkeerde lengte. Wat je écht nodig hebt, krijg je niet, sterker nog: er worden niet eens vragen gesteld.

Ben je werkelijk geïnteresseerd?
Maar wat als die vragen wel gesteld werden? “Wat heb je nodig?” “Hoe kan ik je helpen?” “Waarom denk je dat je dit nodig hebt?”
En wat als storytelling daarbij een rol zou kunnen spelen? Ik beweerde kort geleden dat storytelling geen methode was en kreeg van een gewaardeerde collega terug dat dat wél zo was als het (etymologisch juist) als een ‘manier’, een ‘weg’ kon zien om ergens te komen. Ja, in de zin van een serie van stappen die je neemt om iets te bereiken. En als je de (universele, beschrijvende!) modellen – geen methode’s – van bijvoorbeeld Aristoteles, Campbell en Greimas (en sommige afgeleiden ervan) ziet, klopt dat.
ToolboxStorytelling: de meest veelzijdige gereedschapskist
Storytelling is zoveel méér: het is méér dan een methode, méér dan een model, het is de meest veelzijdige gereedschapskist die we al millennia ter beschikking hebben om elkaar (en onszelf) te helpen. Geen mens is hetzelfde, geen organisatie (dat zijn ook mensen) is hetzelfde. ‘Problemen’ zijn ook verhalen, er gaat altijd een oorzaak aan vooraf en er zijn gevolgen.
Het zijn de oorzaken die uiteindelijk tot een transformatie / verandering leiden. Er is altijd een reden aan te wijzen waarvoor men in beweging komt. Waar actie is, is een verhaal, schreef de econome Deirdre McClosky ooit, verhalen zijn ethiek in beweging. Verhalen zijn er in vele vormen, flexibel en veelzijdig inzetbaar. Voor de ontwikkeling en verwoording van een visie, voor de verandering, voor de fusie, voor het (nieuwe) product, voor een hecht team, voor de verbinding binnen de organisatie, om vertrouwen te creëren, om een toekomst te plannen (niet te voorspellen!), voor de consument of klant enzovoorts. Elk soort verhaal (elk instrument) heeft een functie, een betekenis en uiteindelijk: zin.
Gebruik dus die gereedschapskist en niet een standaard bed. En als je zo nodig een bed wilt dat past of een methode hebt die écht klantvriendelijk is, maak in alle gevallen ook gebruik van de gereedschapskist…

Elk verhaal heeft een einde
En hoe eindigde het verhaal van Procustes*? Op een dag kwam er een klant die gehoord had van de herberg, de eigenaar maar ook van het bed en de gevolgen voor de gasten. Toen hij zijn kamer had betrokken en slaap had geveinsd, kreeg hij het verwachte bezoek. Maar deze klant draaide de rollen om. Hij dwong de oplichter op zijn bed en beëindigde diens leven met zijn eigen methode.
Wie deze klant was? Theseus, die later de Minotaurus versloeg en koning van Athene werd. Maar dat zijn weer andere verhalen.

*Vandaag de dag noemt men over het algemeen iets ‘Procrustes’ wanneer verschillende lengtes, groottes of eigenschappen aangepast worden aan een willekeurige standaard. Een andere formulering is dat een Procrustes oplossing een ongewenste praktijk is waarbij gegevens of data zodanig worden afgestemd cq aangepast zodat ze in een vooraf opgezette vorm passen. Trek je eigen conclusies…

—————————————————–

The Procrustes Method or Storytelling?

Believe me, in the end this is about storytelling …
The meeting lasted maybe but twenty minutes, but if you get into a conversation about the financial sector and the world of consultancy with a Canadian banker of Indian origin, stories pop up quickly. I had ‘bar duty’ at my tennis club (that’s what a dedicated member does), it was not crowded and I read the book ‘ Mind over matter ‘. He ordered a drink from me and saw the title of the book, which was the cause of our conversation. He had an impressive knowledge of finance and economy, but what was really engaging was his narrative approach, it was in his Indian genes. When he got wind that I have a soft spot for storytelling, he used examples from the Western classical mythology to illustrate his point. We talked about analyses, methods and models and also about how some consultancy firms and individual consultants almost rigidly seem to stick to certain theories and methods.

In discussing that, we agreed that situations might arise in which the problem of the client cannot always be solved satisfactory with ‘the method’ or ‘the theory’ but that some consultants nevertheless  try to squeeze the problem in their method(s) or theory. Other examples of this phenomenon are companies which offer products or services that seem suitable on the eye but in the long run can be detrimental to the buyer, be it consumer, client or customer.

Theseus_Procrustes-600x450The Procrustes Method
“It makes me think of the story of Procrustes”, said the banker. And indeed, there is a likeness. There are multiple versions of this story.
Procrustes (‘the stretcher’) was the nickname of an innkeeper on the road between Athens and Eleusis. The inn was attractive enough for travellers and Procustes was convincingly friendly. Procrustes had one size of bed in his rooms and when his guests had gone to rest, he came to check if they fit into the bed. If not, he came in action. He had two traits: he was friendly but also… compulsive. If guests were too short, he violently stretched their limbs. If they were too long, he cut the excess off. In both cases the treatment proved fatal to the clients. Their belongings fell to Procrustes, of course.
The few who had the right length, had a lucky escape and could continue their journey after a restful night. No gossip about Procrustes’ method by them, perhaps out of ignorance or else out of fear.
A variant of this story tells of two beds: a long short bed for guests and a long bed for short. Things didn’t seem to go wrong for Procrustes. But as it is with stories, one day this one came to an end…

Consider this
But let me return to the conversation: The fact that some of the amputated problems cannot be solved satisfactorily and/or the result is quickly disappointing, not only costs a lot of money but also harms the client’s (future) confidence in what are offered to him as ‘methods’ or ‘theories’.
The same applies to the consumer. How often is a product or service offered attractively and proves a bad buy (e.g. without sufficient guarantee) or a service that will let you bleed dry, sometimes only after many years: because of muddled small print or wrong investments. We all know the examples. And it still happens all too often.
In both cases you have one winner and many losers, in both cases customer orientation, relationship marketing and ‘fair products’ are beds with the wrong length. You don’t get what you really need, even less: there are not even questions asked.

Are you really interested?
What if those questions would be asked? “What do you need?” “How can I help you?” “Why do you think you need this?”… And what if storytelling could play a role in that? I claimed recently that storytelling was no ‘method’ and got back from a respected colleague that it is and you could see it as a ‘way’ etymologically. Yes, a series of steps you take to achieve something. And if you have the (universal, descriptive!) models  – no methods! – of for example Aristotle, Campbell and Greimas (and some derivatives of it) sees, it is right and delivers a necessary structure.

ToolboxStorytelling: the most versatile toolbox
Storytelling is so much more: it is more than a method, more than a model, it is the most versatile toolbox that we have for millennia to help each other and ourselves. If you don’t like the toolbox metaphor, storytelling is a Swiss Knife avant le lettre. No man is the same; no organization (consisting of humans) is the same. ‘Problems’ can also be stories, there is always a cause and there are effects and consequences. It’s the causes that precede a transformation. The will always be reasons for which one gets into action. Where there is action, there is a story or, as the great economist Deirdre McClosky said: “Stories are ethics in action.”
In short, for everything there is a story that can help: for the development of vision, for a change, for the merger, for the (new) product, for a solid team, for planning the future (not predicting it!), for the connection within the organization, for the consumer or customer and so on. Each kind of story (each instrument) has a function, a meaning and ultimately: sense.
So use that wonderful tool box and not a standard bed. And if you want a bed that fits, use the toolbox…

Every story has an ending
And how did the story of Procustes* end? One day a customer arrived who had heard of the inn and its owner but also had heard rumours of certain beds and the implications for the guests. When he got his room and feigned sleep, the cruel entered but Theseus turned the tables. He forced the crook on his own bed and ended his life with his own method.
Who the client was? Theseus, who later defeated the Minotaur and became the King of Athens. But these are different stories.

*Nowadays and in general: when something is Procrustean, different lengths or sizes or properties are fitted to an arbitrary standard. Another expression would be: a Procrustean solution is the undesirable practice of tailoring data to fit its container or some other preconceived structure. Draw your conclusions…